Bộ luật dân sự năm 2015 được xem là có đột phá mới khi ghi nhận thêm về quyền hưởng dụng bên cạnh quyền sở hữu. Vậy quyền hưởng dụng là gì? Nó có quan trọng trong giao dịch dân sự hay không? Cùng tìm hiểu ở bài viết dưới đây.
Liên hệ: 0941 969 396 để được giải đáp và hướng dẫn các phương án cụ thể. Hãng luật Quốc tế Thái Bình Dương tự hào là công ty luật có trình độ chuyên môn cao, chuyên nghiệp và uy tín!
Khái niệm Quyền hưởng dụng
Điều 257 BLDS năm 2015 quy định: “Quyền hưởng dụng là quyền của chủ thể được khai thác công dụng và hưởng hoa lợi, lợi tức đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của chủ thể khác trong một thời hạn nhất định”.
Từ đây có thể thấy, đây là quyền của một chủ thể được hưởng công dụng, hoa lợi, lợi tức từ từ tài sản của một chủ thể khác, nhưng chỉ trong một thời gian nhất định.
Trong một quan hệ hưởng dụng đối với tài sản có hai chủ thể đó là chủ sở hữu tài sản và người có quyền hưởng dụng. Đối với chủ sở hữu tài sản thì đã có quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản đó. Còn người có quyền hưởng dụng thì có quyền trực tiếp nắm giữ, chi phối tài sản để khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản thuộc quyền sở hữu của chủ sở hữu. Bên cạnh đó, người hưởng dụng cũng có quyền đối với tài sản hưởng dụng tương đối độc lập với chủ sở hữu.
>> Tìm hiểu chi tiết hơn tại: Nội dung quyền hưởng dụng theo quy định pháp luật
Căn cứ xác lập quyền hưởng dụng
Điều 258 BLDS năm 2015 quy định: “Quyền hưởng dụng được xác lập theo quy định của luật, theo thỏa thuận hoặc theo di chúc”.
Như vậy, quyền hưởng dụng có thể phát sinh căn cứ vào một trong ba căn cứ là: quy định của luật, theo thoả thuận của các bên hoặc di chúc của người chủ sở hữu tài sản.
Theo quy định của pháp luật, quyền hưởng dụng phát sinh theo quy định của luật chưa có căn cứ trong văn bản pháp luật. Trước đây, trong cổ luật, có thể thấy các trường hợp tương tự được xác lập cho cha mẹ già được quyền sử dụng nhà thuộc sở hữu của con hoặc con chưa thành niên được quyền ở nhà của cha mẹ. Thông thường, các trường hợp phát sinh quyền hưởng dụng theo quy định của pháp luật được hình thành trên yêu cầu cần đảm bảo quyền lợi của một số chủ thể cần được bảo vệ.
Trong các căn cứ phát sinh, thỏa thuận và di chúc là những căn cứ phổ biến. Theo đó, chủ sở hữu có thể bằng ý chí của mình xác lập hợp đồng với người được quyền hưởng dụng hoặc lập di chúc trao quyền sở hữu tài sản và để lại quyền cho những người khác nhau được chủ sở hữu lựa chọn. Tuy nhiên, các thoả thuận trong hợp đồng cũng thể theo hướng chủ sở hữu chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho người khác và giữ lại quyền hưởng dụng cho mình.
>> Các trường hợp chấm dứt quyền sở hữu theo quy định pháp luật
Thời hạn và hiệu lực của quyền hưởng dụng
Thời điểm xác lập quyền hưởng dụng: Vì quyền hưởng dụng gắn liền với tài sản hưởng dụng, nên quyền hưởng dụng được xác lập từ thời điểm nhận chuyển giao tài sản từ chủ sở hữu sang người hưởng dụng. Kể từ thời điểm chuyển giao, người hưởng dụng có quyền khai thác và hưởng hoa lợi lợi tức từ tài sản đó. Tuy nhiên, nếu luật liên quan có quy định khác hoặc các bên có thoả thuận khác, quyền hưởng dụng sẽ được xác lập theo thời điểm được luật quy định hoặc thời điểm các bên thỏa thuận mà không căn cứ vào thời điểm nhận chuyển giao tài sản.
Quyền được quy định trong Bộ luật dân sự và thường tham gia vào các giao dịch dân sự. Các chủ thể tham gia xác lập quyền hưởng dụng có thể là cá nhân, pháp nhân, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác.
Thời hạn của quyền hưởng dụng: Được quy định tại điều 260 Bộ luật dân sự 2015. Theo đó, thời hạn của quyền do các bên thỏa thuận hoặc do luật quy định nhưng tối đa đến hết cuộc đời của người hưởng dụng đầu tiên nếu người hưởng dụng là cá nhân và đến khi pháp nhân chấm dứt tồn tại nhưng tối đa là 30 năm nếu người hưởng dụng đầu tiên là pháp nhân.
Người hưởng dụng có quyền cho thuê quyền hưởng dụng. Việc cho thuê quyền này phải trong thời hạn mà pháp luật quy định.
Trên đây là nội dung tư vấn của Hãng luật Quốc tế Bình Dương về quyền hưởng dụng theo quy định của Bộ luật dân sự. Hy vọng bài viết trên đây sẽ giúp bạn đọc hiểu hơn về vấn đề nêu trên. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật qua Email: hangluatquoctebinhduong21@gmail.com để được giải đáp!
