Chấm dứt quyền hưởng dụng theo quy định của pháp luật

Quy định về quyền hưởng dụng là quy định giúp thúc đẩy các giao dịch dân sự, là điều kiện cho các chủ thể không phải là chủ sở hữu khai thác tài sản. Tuy nhiên quyền hưởng dụng không tồn tại mãi mãi mà sẽ chấm dứt khi có sự kiện pháp lý xảy ra. Hãy cùng Hãng luật quốc tế Bình Dương tìm hiểu về các trường hợp chấm dứt quyền hưởng dụng ở dưới bài viết sau đây.

Tìm hiểu quyền hưởng dụng là gì?

Quyền hưởng dụng được quy định từ Điều 257 đến Điều 266 tại Mục 2 Chương XIV về quyền khác đối với tài sản trong Bộ luật Dân sự năm 2015. Điều 257 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Quyền hưởng dụng là quyền của chủ thể được khai thác công dụng và hưởng hoa lợi, lợi tức đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của chủ thể khác trong một thời hạn nhất định”.

Theo đó, chủ thể có quyền hưởng dụng không phải là chủ sở hữu của tài sản đó nhưng chủ thể có quyền hưởng dụng sẽ được hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản của chủ sở hữu. Thời gian thực hiện quyền hưởng dụng là một thời hạn nhất định. Tùy từng trường hợp cụ thể mà thời hạn hưởng dụng được xác định theo thỏa thuận hoặc được pháp luật quy định hay được ấn định trong di chúc. Khi hết thời hạn nhất định này thì chủ thể có quyền hưởng dụng sẽ chấm dứt quyền hưởng dụng, chủ thể có quyền hưởng dụng phải trả lại tài sản cho chủ sở hữu.

> Xem thêm:

• Doanh nghiệp là gì? Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp
• Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
• Thế nào là công ty mẹ công ty con? Mối quan hệ của hai công ty này?

Các trường hợp chấm dứt quyền hưởng dụng theo quy định của pháp luật

Chấm dứt quyền hưởng dụng là một sự kiện pháp lý, mà qua đó làm chấm dứt quyền, nghĩa vụ của các bên đối với nhau và đối với tài sản hưởng hưởng dụng. Điều 265 Bộ luật dân sự 2015 quy định về 07 trường hợp là chấm dứt quyền hưởng dụng như sau:

Chấm dứt quyền hưởng dụng khi thời hạn của quyền hưởng dụng đã hết

Thời hạn quyền hưởng dụng là khoảng thời gian mà người hưởng dụng được toàn quyền khai thác, sử dụng tài sản nhằm thu lại hoa lợi, lợi tức. Thời hạn quyền hưởng dụng có thể do thỏa thuận hoặc do luật định, khi hết thời hạn đó quyền hưởng dụng đương nhiên chấm dứt.

Chấm dứt quyền hưởng dụng theo thỏa thuận của các bên

Thông thường, khi thời hạn của quyền hưởng dụng hết thì quyền hưởng dụng cũng chấm dứt. Nhưng pháp luật luôn tôn trọng thỏa thuận của các chủ thể, vậy nên dựa trên ý chí của mình các bên có thể thỏa thuận về việc chấm dứt thời hạn thỏa thuận trước hoặc sau khi thời hạn hưởng dụng kết thúc.

Khi người hưởng dụng trở thành chủ sở hữu tài sản là đối tượng của quyền hưởng dụng

Vì quyền hưởng dụng là quyền của chủ thể không phải chủ sở hữu tài sản. Chính vì vậy, khi chủ sở hữu chuyển giao quyền sở hữu tài sản qua cho người hưởng dụng thì người hưởng dụng thực hiện quyền đối với tài sản trên tư cách của chủ sở hữu thực hiện quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản của chính mình. Khi đó, quyền hưởng dụng chấm dứt.

Người hưởng dụng từ bỏ hoặc không thực hiện quyền hưởng dụng trong thời hạn do luật quy định

Quyền hưởng dụng đi kèm với nghĩa vụ bảo vệ, giữ gìn tài sản được chuyển giao của người hưởng dụng. Nhưng nếu trong một khoảng thời gian nhất định người hưởng dụng không thực hiện quyền hưởng dụng thì quyền hưởng dụng sẽ chấm dứt theo quy định của pháp luật.

Khi tài sản là đối tượng của quyền hưởng dụng không còn

Khi tài sản không còn đồng nghĩa với việc không còn đối tượng để khai thác, sử dụng nên quyền hưởng dụng sẽ chấm dứt.

Chấm dứt quyền hưởng dụng theo quyết định của Tòa án

Khi có yêu cầu của chủ sở hữu thì Tòa án ra quyết định truất quyền hưởng dụng của người hưởng dụng đối với tài sản trong trường hợp người hưởng dụng vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của mình.

Căn cứ khác theo quy định của luật

Thời hạn của quyền hưởng dụng

Thời hạn của quyền hưởng dụng do các bên thỏa thuận hoặc do luật quy định nhưng tối đa đến hết cuộc đời của người hưởng dụng đầu tiên nếu người hưởng dụng là cá nhân và đến khi pháp nhân chấm dứt tồn tại nhưng tối đa 30 năm nếu người hưởng dụng đầu tiên là pháp nhân.

Người hưởng dụng có quyền cho thuê quyền hưởng dụng trong thời hạn nêu trên.

Hiệu lực của quyền hưởng dụng

Quyền hưởng dụng được xác lập cho người có quyền hưởng dụng căn cứ trên thực tế họ đã nhận chuyển giao tài sản. Tức là kể từ thời điểm người này nhận chuyển giao tài sản,họ có quyền được khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức đối với tài sản đó. Tuy nhiên, nếu luật liên quan có quy định khác hoặc các bên có thỏa thuận khác, quyền hưởng dụng sẽ được xác lập theo thời điểm được luật quy định hoặc thời điểm các bên thỏa thuận mà không căn cứ vào thời điểm nhận chuyển giao tài sản.

Với tính chất tuyệt đối của một vật quyền, kể từ thời điểm quyền hưởng dụng phát sinh hiệu lực, quyền hưởng dụng sẽ được bảo vệ, tôn trọng và có giá trị đối kháng với các chủ thể khác trong xã hội.

Quyền hưởng dụng đã được xác lập có hiệu lực đối với mọi cá nhân, pháp nhân, trừ trường hợp luật liên quan có quy định khác.

Hoàn trả tài sản khi chấm dứt quyền hưởng dụng

Điều 266 Bộ luật dân sự đã quy định rõ về việc hoàn trả tài sản khi chấm dứt quyền hưởng dụng. Theo đó, tài sản là đối tượng của quyền hưởng dụng phải được hoàn trả cho chủ sở hữu khi chấm dứt quyền hưởng dụng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

Trên đây là nội dung tư vấn của Hãng luật Quốc tế Bình Dương về các trường hợp chấm dứt quyền hưởng dụng. Nếu có gì vướng mắc thì hãy liên hệ cho chúng tôi qua số Hotline: 0941 969 396 để được tư vấn pháp lý nhé!